Πολύ πριν από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, η γυναίκα μου παρουσιάζει χαμηλή διάθεση για σεξ

Ι.Ε., 49 ετών: Είμαι από το 1987 σε γάμο με την κατά τα 3,5 χρόνια μεγαλύτερη γυναίκα μου. Εγώ είμαι 49 εκείνη 53 σε εμμηνόπαυση. Κατά τα τελευταία 10 χρόνια, δηλαδή πολύ πριν από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, η γυναίκα μου παρουσιάζει χαμηλή διάθεση για σεξ. Είναι βέβαιο ότι ούτε για τον ένα ούτε για τον άλλο υπήρξε τρίτο πρόσωπο και ποτέ κατά την διάρκεια του 22ετούς γάμου μας. Επειδή νοιώθω την ανάγκη για έρωτα και, γιατί να το κρύψω, και για σεξ, τι πρέπει να κάνω, πώς να αντιμετωπίσω την στάση αυτή της γυναίκας μου. Μου είναι αδιανόητο να κάνω άλλη σχέση, ούτε κατ΄ιδέαν. Στα ερωτήματα μου η απάντηση της είναι ότι δεν θέλει πλέον σεξ ότι δεν νοιώθει τίποτε. Έχω πάθει προστάτη απ΄όλη αυτή την κατάσταση.

Λυπάμαι για την απογοήτευση και την θλίψη που αισθάνεστε, αλλά και για την ταλαιπωρία σας με προβλήματα υγείας. Η αναφορά σας συνοψίζει τις κυριότερες πτυχές ενός συνηθισμένου προβλήματος, της σεξουαλικής απομάκρυνσης των ζευγαριών, ειδικά αυτών που μετρούν πολλά χρόνια γάμου, με την έλευση της μέσης ηλικίας. Η κάμψη της σεξουαλικής επιθυμίας είναι βέβαια αναπόφευκτη με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο σε μερικές περιπτώσεις, ειδικά στις γυναίκες, το φαινόμενο επιτείνεται μέχρι του βαθμού της πλήρους αποχής από τη σεξουαλική δραστηριότητα και καταλήγει σε χρεωκοπία της σχέσης, που ενίοτε περιορίζεται στον σεξουαλικό τομέα, συχνά όμως γενικεύεται και οδηγεί σε ευρύτερη ρήξη.

Στη δική σας περίπτωση, η γυναίκα σας εμφανίζεται συχνά απρόθυμη για σεξ, με το πρόβλημα να είναι εγκατεστημένο σε βάθος δεκαετίας τουλάχιστον, ενώ η εμμηνόπαυση έχει δώσει τη χαριστική βολή στη σεξουαλική της επιθυμία. Αυτό είναι εν μέρει κατανοητό, καθώς οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης προκαλούν ξηρότητα και ατροφία του κόλπου, καθιστώντας την επαφή δυσάρεστη και συχνά επώδυνη, ενώ συνοδά συμπτώματα όπως κατάθλιψη, κόπωση, μεταπτωτική διάθεση, πονοκέφαλος, επιτείνουν το πρόβλημα. Τα ευχάριστα νέα είναι ότι η φάση της εμμηνόπαυσης αντιμετωπίζεται με ορμονικές ή άλλες θεραπείες, που μειώνουν τη συχνότητα και τη δριμύτητα της συμπτωματολογίας, σε συνδυασμό με σωματική άσκηση και υγιεινή διατροφή, που δρα ανακουφιστικά τόσο στις οργανικές όσο και στις ψυχολογικές συνιστώσες του προβλήματος. Η κολπική ξηρότητα δε, που εμποδίζει σημαντικά την ομαλή σεξουαλική λειτουργία της γυναίκας, αντιμετωπίζεται εύκολα με τη χρήση ενός λιπαντικού.

Στην περίπτωση της γυναίκας σας βέβαια, η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί το καθεαυτό πρόβλημα, αλλά μια κορύφωση της σταδιακής απώλειας της σεξουαλικής της διάθεσης, από δεκαετίας. Εάν η σχέση σας δεν εμφανίζει προβλήματα ικανά να δικαιολογήσουν την κατάσταση, τότε η ανηδονία της πιθανότατα αποτελεί δευτερογενές σύμπτωμα κάποιας άλλης διαταραχής. Τα ενδεχόμενα είναι πολλά, και καλύπτουν όλο το εύρος από την οργανική παθογένεια έως ψυχικές διαταραχές, όπως π.χ. η κατάθλιψη, που πλήττουν μεταξύ άλλων και τη σεξουαλική επιθυμία. Πρέπει να εξετάσετε σε βάθος και να αποκλείσετε τέτοια ενδεχόμενα προκειμένου να βεβαιωθείτε ότι το πρόβλημά της είναι περιγεγραμμένο και αφορά στον σεξουαλικό τομέα.

Κατά τα άλλα, είναι απολύτως απαραίτητο να εξακολουθείτε να της μιλάτε για τα συναισθήματα που σας δημιουργεί η σεξουαλική σας απόσταση. Όπως αναφέρετε, σε μια τέτοια κρούση που κάνατε, εκείνη σας είπε ότι δεν αντλεί πια ικανοποίηση από το σεξ και έκοψε τις γέφυρες για την επίλυση του προβλήματος. Η προσπάθειά σας όμως δεν πρέπει να εξαντληθεί εδώ, οπότε θα σας πρότεινα να δοκιμάσετε κι άλλους τρόπους για να της απευθυνθείτε. Η γραπτή επικοινωνία είναι μια τέτοια διέξοδος. Γράψτε της για όλα τα συναισθήματα και τις σκέψεις σας για την κατάσταση που βιώνετε από κοινού και τον τρόπο που αντανακλά σε σας, αποφεύγοντας να την ενοχοποιήστε και με στόχο να σας κατανοήσει. Φροντίστε να απευθυνθείτε και στο δικό της συναίσθημα και τους συναισθηματικούς σας δεσμούς, υπενθυμίζοντας την αγάπη και τον πόθο που νιώθετε για κείνη. Προσκαλέστε την ίσως σε ένα ταξίδι, που θα μπορούσε να αναθερμάνει τη σχέση σας, δίνοντάς σας συγχρόνως χρόνο και χώρο μακριά από την ρουτίνα και την καθημερινότητα, ώστε να επαναδιαπραγματευθείτε την σεξουαλική σας σχέση.

Εάν οι προσπάθειές σας αποδειχθούν ατελέσφορες πρέπει να λάβετε πιο δραστικά μέτρα. Προτείνετέ της να επισκεφθείτε έναν ειδικό ψυχολόγο ή σεξολόγο και – αν και αυτό το διάβημα ναυαγήσει – αποδεχθείτε πλέον ότι η σχέση σας έχει προσκρούσει σε αδιέξοδο και πράξτε αναλόγως. Η απεμπλοκή από ανάλογες κρίσεις είναι συχνά ψυχοφθόρα, αλλά παραμένει υποχρεωτική. Ο γάμος - οι μακρόχρονες σχέσεις εν γένει - απαιτεί μια εξακολουθητική διαπραγμάτευση των διαφορετικών και συχνά αντικρουόμενων συναισθημάτων και επιθυμιών των συντρόφων και μια συνακόλουθη μετατόπιση σε διαφορετικά σημεία ισορροπίας. Εύχομαι να βρείτε το δικό σας.