Α.Σ., 37 ετών: Παντρεύτηκα το 2001 με έναν άντρα δύο χρόνια μεγαλύτερό μου. Έχουμε δύο παιδιά επτά και τεσσάρων ετών. Πριν από δύο χρόνια έφυγα από την τράπεζα που δούλευα και πήγα σε κάποια άλλη. Τότε γνώρισα και έναν άντρα ο οποίος με έκανε να αισθανθώ πολύ καλά. Τον ερωτεύτηκα με την πρώτη ματιά. Θέλω να είμαι μαζί του αλλά δεν μπορώ να βρω το θάρρος να φύγω από το σπίτι. Με τον άντρα μου δεν με συνδέει πια τίποτα. Δεν θέλω να είμαι μαζί του, βαριέμαι τη ζωή μαζί του. Παρά το ότι κάνουμε κάποια ταξίδια (πολλές φορές καταλήγουν σε παρωδία όπως πρόσφατα στην Ολλανδία) και έχουμε πολλούς φίλους και κοινωνικές υποχρεώσεις, όλα είναι για εμένα ανιαρά και πληκτικά. Τα κάνω μόνο για να γεμίσω τις μέρες της ζωής μου, να ξεγελάσω τον εαυτό μου και τον άντρα μου και τον κόσμο που μας περιβάλει. Θεωρώ ότι καθώς θα μεγαλώνουν τα παιδιά δεν θα μπορώ να ανταποκριθώ και δεν θέλω να τα κοροϊδεύω. Θέλω να μεγαλώσουν έχοντας την υποστήριξη και των δύο γονέων αλλά προτιμώ να ξαναφτιάξω τη ζωή μου με έναν άλλο άντρα. Πάντα ζήλευα τον άντρα μου, αλλά τα τελευταία δύο χρόνια απλώς η ζήλια έχει παραμείνει ως αρνητικό στοιχείο του χαρακτήρα μου. Δεν με ενδιαφέρει επί της ουσίας εάν θα κάνει άλλη σχέση ή εάν θα λείπει αρκετές ώρες από το σπίτι για δουλείες ή παρέες με τους φίλους του. Αντίθετα μάλιστα, ίσως θα ήταν καλύτερα εάν έβρισκε ενδιαφέρον σε μια άλλη σχέση ή σε μια δουλεία σε άλλη πόλη. Θα μπορούσε έτσι να μου ζητήσει ο ίδιος να χωρίσουμε. Όμως, είναι απόλυτα προσκολλημένος στους γονείς τους (είναι μοναχοπαίδι), δεν πρόκειται ποτέ να φύγει μακριά από την πόλη που μένουν οι γονείς του και ούτε θα ζητούσε ποτέ μετάθεση σε άλλη υπηρεσία σε άλλη πόλη γι’ αυτούς τους λόγους. Όπως οι περισσότεροι άντρες δύσκολα θα έφευγε από το γάμο γιατί απλώς αισθάνεται αβεβαιότητα για το μέλλον του και για το τι θα πει ο κόσμος. Συνεπώς, τι να κάνω για να φύγω από αυτόν το γάμο; Δεν έχω το θάρρος να το ζητήσω εγώ και ψάχνω να μου δοθούν αφορμές από τον άντρα μου, αλλά δεν μπορώ να περιμένω άλλο.
Annie: (l have to face facts. l adore Alvy, but our relationship doesn't seem to work anymore.)
Alvy: (l'll have the usual trouble with Annie in bed tonight. Why do l need this?)
Annie: (lf only l had the nerve to break up, but it would really hurt him.)
Alvy: (lf only l didn't feel guilty asking Annie to move out. lt'd probably wreck her, but l should be honest.)
Annie: Alvy, let's face it. l don't think our relationship is working.
Alvy: l know. A relationship is like a shark. lt has to constantly move forward or it dies. And l think what we've got on our hands is a dead shark…
(Annie Hall, 1977)
Στο αεροπλάνο, επιστρέφοντας από το ταξίδι τους στην Καλιφόρνια, ο Alvy και η Annie τελικά εκφράζουν αυτό που και οι δύο σκέφτονταν, αλλά δεν τολμούσαν να ξεστομίσουν: ότι δεν πάει άλλο με τη σχέση τους. Αξίζει να δείτε (ή να ξαναδείτε) την συγκεκριμένη ταινία του Woody Allen αυτή την περίοδο που προβληματίζεστε με το γάμο σας, αν μη τι άλλο για να το διασκεδάσετε και λίγο.
Κατά τα άλλα καταλαβαίνω ότι αισθάνεστε εγκλωβισμένη και ψάχνετε έναν τρόπο για να αποδράσετε από μια σχέση που δεν σας ικανοποιεί πια, ώστε να αποδεσμευτείτε και να αφοσιωθείτε απερίσπαστη στα καινούρια σας σχέδια. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτό ίσως να κοστίσει στα παιδιά, αλλά προτιμάτε να πληγωθούν τώρα και να το ξεπεράσουν, παρά να πληγώνονται για μια ζωή παρακολουθώντας τη σχέση σας να γίνεται όλο και πιο τυπική.
Παρόλα αυτά διστάζετε να το συζητήσετε με το σύζυγό σας – όχι γιατί έχετε δεύτερες σκέψεις, αλλά επειδή περιμένετε να σας δώσει εκείνος πρώτος την αφορμή. Αλλά αυτό το τελευταίο νομίζω θα έπρεπε να το ξανασκεφτείτε. Ανεξάρτητα από το πόσο η επιλογή σας θα σας δικαιώσει – και αυτό μένει να αποδειχτεί στο μέλλον – είναι δική σας ευθύνη να την υπερασπιστείτε. Ή τουλάχιστον αυτό είναι το πιο ώριμο, αν πραγματικά συμμερίζεστε όλα όσα εκθέτετε στην αναφορά σας. Διαφορετικά θα χρειαστεί να παγιδεύσετε τον άνδρα σας, ώστε να φανεί εκείνος υπαίτιος της δικής σας απόφασης.
Η προβολή των δικών μας επιθυμιών στους άλλους είναι πράγματι ένας πολύ συνηθισμένος μηχανισμός άμυνας για τη μείωση του άγχους. «Ορίστε τι με αναγκάζεις να κάνω». «Εσύ το προκάλεσες, όχι εγώ». Αλλά είναι συνήθως ασυνείδητος. Στην δική σας περίπτωση όμως είναι εντελώς συνειδητός, για αυτό και αποτελεί στην πραγματικότητα χειρισμό.
Το πρόβλημα όμως με τους χειρισμούς είναι ότι σε βάθος χρόνου εξαναγκάζουν όλους σε μια υποκριτική συμπεριφορά. Εάν ο άνδρας σας υποψιαστεί την ενέδρα και δεν θέλει με τη σειρά του να φορτωθεί την πρωτοβουλία του χωρισμού, θα φροντίσει κι αυτός να φαίνεται αθώος. Και αυτό μπορεί να συνεχιστεί για καιρό, μέχρι και οι δύο να καταλάβετε ότι η αλληλοεξόντωση μπορεί και να έχει αγγελικό πρόσωπο, αλλά πονάει το ίδιο και κοστίζει περισσότερο.
Αλλά ποιος ο λόγος να ζείτε έτσι, ξεγελώντας τον εαυτό σας και τους άλλους, γεμίζοντας τις μέρες της ζωής σας και κοροϊδεύοντας τα παιδιά σας; Είναι ακριβώς η ατμόσφαιρα που, όπως μας γράφετε, τόσο καιρό σας έχει γεμίσει πλήξη και δυσαρέσκεια. Καλύτερα να ξεκινήσετε κάνοντας μια συζήτηση με τον σύζυγο σας για αυτά που νιώθετε. Ακόμη κι αν δεν επιθυμείτε πια να παραμείνετε μαζί, τουλάχιστον μπορείτε να βρείτε από κοινού μια λύση.