Mε έπιασε δύσπνοια και η καρδιά μου χτύπαγε σαν τρελή...

Α.Κ., 21 ετών: Γεια σας! Διάβασα κάποια από τα άρθρα σας και αποφάσισα να σας γράψω και το δικό μου πρόβλημα. Είμαι 21 χρονών και δεν έχω κάνει σχέση. Μικρή βέβαια ήμουν πολύ άσχημη... Παρόλα αυτά στο λύκειο που σουλουπώθηκα άρχισα κι εγώ να τραβάω περισσότερο το ενδιαφέρον των αγοριών. Πάντα όμως αυτών που δεν ήθελα είτε επειδή δεν ήταν του γούστου μου σαν χαρακτήρες είτε επειδή μου άρεσε πάντα κάποιος άλλος. Δεν φοβόμουν όμως να κάνω σχέση. Αντιθέτως ήθελα πολύ. Από ότι μου λένε οι άνθρωποι στο περιβάλλον μου και από προσωπική μου άποψη βέβαια είμαι μια χαρά. Δεν είμαι κούκλα είμαι όμως γλυκιά και από χαρακτήρα μια χαρά επίσης. Άλλο όμως πιστεύω είναι το θέμα, άσχετο βέβαια, αλλά θα το πω μήπως βγάλετε κάποια άκρη. Τον Ιούλιο που μας πέρασε μπήκα πρώτη φορά σε αεροπλάνο. Το φοβόμουν πάρα πολύ, αλλά έπρεπε. Όταν μπήκα ήμουν μια χαρά. Μόλις όμως κατεβήκαμε Αλεξανδρούπολη και περπατήσαμε λίγο με έπιασε δύσπνοια μέσα στο ΚΤΕΛ και η καρδιά μου χτύπαγε σαν τρελή. Είχα τρομάξει πάρα πολύ. Πήγαμε σε ένα παθολόγο εκεί ο οποίος μου είπε ότι ίσως το έπαθα από το φόβο μου και επειδή δεν είχα κοιμηθεί το προηγούμενο βράδυ. Μου έδωσε ένα ηρεμιστικό, γυρίσαμε Αθήνα και έπεσα αμέσως για ύπνο. Ήμουν πολύ ήρεμη. Το θέμα είναι όμως ότι από την επόμενη κιόλας μέρα που ξύπνησα ένιωθα πάλι κάτι σαν φοβία ότι θα με πιάσει ξανά το ίδιο πράγμα και δεν θα μπορώ να ανασάνω. Οπότε μόνη μου το περνούσα στον εαυτό μου και ένιωθα ακόμα πιο χάλια. Γενικά από τότε όταν βγαίνω έξω δεν έχω την ίδια διάθεση που είχα πριν συμβεί αυτό. Φοβάμαι ότι όταν βγαίνω από το σπίτι θα με πιάσει αυτό και δεν θα μπορώ να αντιδράσω. Αλλά και μες στο σπίτι όταν είμαι το σκέφτομαι συνέχεια. Σε καρδιολόγο που πήγα και πνευμονολόγο μου είπαν δεν έχω κάτι. Τώρα όποτε είναι να βγω το σκέφτομαι μέρες πριν. Έχει τύχει να ακυρώσω έξοδο για αυτό το λόγο. Επίσης είναι ένα αγόρι που με ενδιαφέρει αυτό το καιρό αλλά φοβάμαι να μείνω μόνη μαζί του ή να του μιλάω πολλή ώρα μήπως με πιάσει η δύσπνοια. Το συζήτησα με τις αδελφές μου γιατί έχω ακούσει ότι όταν έχεις κάποιο πρόβλημα πρέπει να το συζητάς και πιστεύω βοήθησε αυτό, αλλά λίγο. Για κάποιους θα ακούγεται αστείο αλλά πραγματικά αν δεν το ζήσεις δεν πρόκειται να το καταλάβεις. Έχετε κάποια συμβουλή να μου δώσετε; Πρέπει να το λέω στον καθένα που γνωρίζω; Δεν ξέρω τι να κάνω. Ευχαριστώ....

Πολύ διστακτικά και χωρίς καμία πρόθεση να σας κάνω διάγνωση – καλό θα ήταν να επισκεφτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας για να βεβαιωθείτε – θα έλεγα ότι αυτό που περιγράφετε μοιάζει πάρα πολύ με μια κρίση πανικού – και είναι πράγματι μια από τις πιο τρομακτικές και δυσάρεστες εμπειρίες που μπορεί να περάσει άνθρωπος. Και, όπως πολύ σωστά το θέτετε, αν δεν το ζήσεις δεν πρόκειται να το καταλάβεις.

Εκδηλώνεται συνήθως ξαφνικά, χωρίς καμία προειδοποίηση και σπανίως διαρκεί περισσότερο από ένα μισάωρο. Για όσο όμως διαρκεί αισθάνεσαι ότι κάτι φοβερό σου συμβαίνει – ότι παθαίνεις καρδιακή προσβολή, πνίγεσαι, πεθαίνεις, τρελαίνεσαι. Κάπως έτσι καταλήγεις έντρομος σε κάποιο νοσοκομείο ζητώντας βοήθεια – κι εκεί , αφού σε εξετάσουν, σε διαβεβαιώνουν ότι δεν έχεις τίποτα το παθολογικό, κάτι που κάνει την όλη εμπειρία ακόμη πιο ακατανόητη.

Γιατί δεν μπορείς να το δεχτείς ότι όλα αυτά είναι στο μυαλό σου – πριν λίγη ώρα η αναπνοή σου κοβόταν, η καρδιά σου πήγαινε να σπάσει και η πραγματικότητα σου φαινόταν λιγότερο πραγματική από ποτέ. Και όλα αυτά χωρίς να σε κυνηγάει κανένας σήριαλ κίλλερ – αν μη τι άλλο τότε ο πανικός σου θα είχε ένα νόημα και δεν θα τα’ χες χαμένα – αλλά μέρα μεσημέρι, μέσα στο ΚΤΕΛ.

Για να είμαστε βέβαια ακριβείς, ο πανικός δεν είναι μια ιδέα, αλλά μια πολύ πραγματική, αυτόματη ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος – που είναι για τον οργανισμό περίπου ότι το γκάζι για το αυτοκίνητο. Υπό κανονικές συνθήκες μια τέτοια αντίδραση είναι αναμενόμενη όταν βρίσκεται κανείς αντιμέτωπος με πολύ μεγάλο κίνδυνο – και το σώμα του προετοιμάζεται για να παλέψει ή να τρέξει να σωθεί. Η κρίση πανικού λοιπόν είναι ένα παράξενο φαινόμενο, γιατί η αντίδραση αυτή εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει κίνδυνος – αν και μπορεί να έχει προηγηθεί κάποιος φόβος, όπως το αεροπλάνο στη δική σας περίπτωση.

Το πρόβλημα με τις κρίσεις πανικού, περά από το πολύ μεγάλο σοκ ενός πρώτου επεισοδίου, είναι ότι δεν μπορείς να σταματήσεις να σκέφτεσαι και να φοβάσαι για το δεύτερο. Αρκετά ύπουλα όμως, αυτός ο φόβος μπορεί να παράγει από μόνος του κι άλλες κρίσεις πανικού.

Πάρτε τη δύσπνοια. Την στιγμή που θα αισθανθείτε ότι ο αέρας δεν σας φτάνει, είναι λογικό να προσπαθήσετε να πάρετε περισσότερες και πιο βαθιές αναπνοές. Στην πραγματικότητα αυτό χειροτερεύει τα πράγματα, γιατί όσο κι αν αισθάνεστε σαν να πνίγεστε, δεν πνίγεστε – οπότε η γρήγορη και βαθιά αναπνοή θα σας δημιουργήσει υπεραερισμό, και ο υπεραερισμός οδηγεί σε μειωμένη εγκεφαλική ροή και συνεπώς σε ζάλη, σύγχυση και αποπραγματοποίηση (για αυτό στις ταινίες βλέπετε να δίνουν σε κάποιον μια χάρτινη σακούλα για να αναπνεύσει όταν αισθάνεται τρόμο – για να αποφύγει τον υπεραερισμό). Και από το ένα στο άλλο, σαν ντόμινο, μπορεί να οδηγηθείτε και πάλι στον πανικό.

Και αν αυτό εξακολουθήσει να συμβαίνει, μπορεί και να αναστατωθείτε τόσο πολύ, που να αρχίσετε να αποφεύγετε τις πολλές εξόδους, για να μην βρεθείτε στη δύσκολη θέση να πάθετε έναν πανικό σε έναν χώρο που δεν σας είναι οικείος ή με έναν άνθρωπο που δεν σας είναι οικείος. Δεν είναι τυχαίο που η διάγνωση του πανικού δίνεται με ή χωρίς αγοραφοβία.

Για να μην σας κουράσω άλλο, είναι βασικό να γνωρίζετε ότι ο πανικός δεν είναι επικίνδυνος, εφόσον ούτε θα πνιγείτε, ούτε θα πεθάνετε, όπως ίσως φοβάστε- είναι όμως εξαιρετικά δυσάρεστος και περιοριστικός. Αλλά τα καλά νέα είναι ότι αντιμετωπίζεται. Δεν υπάρχει λόγος να ταλαιπωρήστε τόσο πολύ, ούτε να περιορίζετε τη ζωή και την ελευθερία σας χωρίς λόγο. Πηγαίνετε να δείτε άμεσα έναν ειδικό.